İngiliz vatandaşı olunca Türk vatandaşlığı gider mi? Çifte vatandaşlık ve Mavi Kart nedir?

Kimler için geçerli?

• Bu yazı, Birleşik Krallıkta yaşayan Türk vatandaşları ve Türk vatandaşlığından çıkmış kişiler için genel bilgidir. Ekim 2026 itibarıyla resmî sayfalara göre hazırlanmıştır.
• İngiltere kuralları Birleşik Krallığın tamamı için geçerlidir. Türkiye tarafı Türk kanunlarına dayanır.

Ayrıntılar

İngiltere tarafı

• GOV.UK'a göre Birleşik Krallıkta çifte vatandaşlık (dual citizenship) serbesttir.
• Birçok ülke çifte vatandaşlığı kabul etmez. Diğer ülkenin kuralı, o ülkenin konsolosluğundan öğrenilir.
• GOV.UK'a göre çifte vatandaşlar, diğer vatandaşlık ülkesinde İngiliz hükümetinden diplomatik yardım alamaz.

Türkiye tarafı

• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 44. maddesine göre başka bir ülkenin vatandaşlığını kazananlar belgelerini gösterir. Kimlik doğrulanırsa nüfus kaydına "çok vatandaşlık" açıklaması yazılır. Bu madde, Türk vatandaşlığından vazgeçmeyi şart koşmaz.
• Kanunun 27. maddesine göre Türk vatandaşlığı, çıkma belgesi kişiye imza karşılığı teslim edilince kaybedilir. Kişi o tarihten sonra yabancı sayılır.
• Londra Başkonsolosluğu'nun askerlik erteleme notuna göre, erteleme başvurusunda İngiliz vatandaşlığının önce nüfus kaydına tescil edilmesi gerekir. Bu şart o işlem içindir. Çok vatandaşlık bildiriminin nasıl yapılacağını bu yazıda anlatmıyoruz.

Vatandaşlıktan çıkma

• Kanunun 25. maddesine göre çıkma izni için kişi ergin (yasal olarak yetişkin) olmalı ve başka bir vatandaşlığı kazanmış olmalı ya da kazanacağına dair inandırıcı belirtiler bulunmalıdır. Suç veya askerlik nedeniyle aranmamak ve mali ya da cezai kısıtlama bulunmamak da gerekir.
• Çıkma izin belgesi karar tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir (madde 26).
• Eşin vatandaşlığı etkilenmez. Çocuklar, çıkan ebeveynin talebi ve diğer ebeveynin onayıyla birlikte kaybeder. Onay verilmezse hâkim karar verir. Çocuk vatansız kalacaksa bu kural uygulanmaz (madde 27).

Mavi Kart

• 5901 sayılı Kanunun 28. maddesine göre Mavi Kart, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığını kaybedenleri ve üçüncü dereceye kadar altsoylarını (çocuk, torun, torunun çocuğu) kapsar. Cumhurbaşkanı dereceyi genişletebilir. Altsoyun, soy bağını belgelemesi gerekir. Kart talep üzerine verilir.
• Dışişleri Bakanlığı'na göre kapsam dışındakilere kart verilmez. Kartın geçerlilik süresi yoktur.
• Sahipleri, istisnalar dışında Türk vatandaşlarının haklarından yararlanır. İstisnalar: seçme ve seçilme hakkı yok, muafiyetli araç veya ev eşyası ithali yok, askerlik yükümlülüğü yok. Kadrolu kamu görevi yapılamaz ama kamu kurumlarında işçi, geçici veya sözleşmeli personel olarak çalışılabilir.
• Yurt dışında başvuru Türk dış temsilciliklerine yapılır. Dilekçe, 2 fotoğraf ve yabancı ülke kimliği veya pasaportu istenir. Ücret her yıl belirlenir; sayfadaki 2018 tarihli tutar eski olabilir.

Dikkat edilecekler

• Türkiye'ye girişte hangi belgenin kullanılacağı konusunda bu yazıda resmî bir kural vermiyoruz. Yola çıkmadan önce konsolosluğa ve havayolu şirketine sorun. İngiltere'ye girişte GOV.UK'a göre çifte vatandaşlar geçerli bir İngiliz veya İrlanda pasaportu ya da certificate of entitlement (hak belgesi) kullanabilir.
• Londra Başkonsolosluğu'na göre yurt dışındaki vatandaşlar yerleşim yeri adres değişikliğini 20 iş günü içinde bildirmelidir. Geç veya gerçeğe aykırı bildirim için idari para cezası vardır. Tutarlar her yıl 1 Ocak'ta güncellenir; güncel tutar konsolosluk notundadır.
• Askerlik yükümlülüğü olanlar için: Londra notuna göre ilk erteleme için randevu alınır ve şahsen başvurulur, posta kabul edilmez. İngiliz vatandaşlığı olanların erteleme işlemi "tek seferde 35 yaş sonuna kadar" yapılır. Kurallar değişebilir. Askerlik için konsolosluğa sorun.

Ne yapabilirsiniz?

• Londra Başkonsolosluğu'na (+44 20 7591 69 00, consulate.london@mfa.gov.tr) çok vatandaşlık kaydı, gerekli belgeler, askerlik ve adres bildirimi sorulabilir.
• Sorulacak sorular: Çok vatandaşlık kaydı hangi belgelerle yapılır? Türkiye'ye girişte hangi belge kullanılır? Askerlik ve adres bildirimi için güncel koşullar nedir?
• Türk hukuku için konsolosluğa veya Türkiye'de bir avukata danışılabilir.
• İngiltere'de göçmenlik danışmanlığı alınırsa, GOV.UK'taki Find an immigration adviser sayfasına göre danışmanın IAA'ya (Immigration Advice Authority) kayıtlı veya onaylı bir meslek kuruluşunun üyesi olması gerekir.
• Kuralların değişip değişmediği yukarıdaki resmî sayfalardan kontrol edilmelidir.